Trong thần thoại Hy Lạp, Tantalus, một kẻ đầy lòng tham đã bất chấp đạo đức để lấy lòng những vị thần trên đỉnh Olympus. Tantalus xẻ thịt con trai là Pelops rồi nấu lên mời các thần linh đánh chén. Thần Zeus căm giận vì những hành vi ấy, nên phạt gã suốt đời phải đứng trong một bể nước, dưới một cành cây đầy quả ngọt.

Cái bể nước sẽ tự vơi xuống khi Tantalus cúi xuống uống nước. Cái cành cây sẽ tự vươn lên khi hắn với lấy quả. Dù Tantalus có cố gắng đến đâu, hắn cũng không thể chạm tới ước vọng của mình.

Đó là số phận của loài người luôn rơi vào vòng xoáy cuốn hút bởi sự giàu có, chủ nghĩa tiêu thụ, quyền lực. Hạnh phúc luôn luôn là ngoài tầm với. Tantalus tượng trưng cho ước vọng của con người, bất chấp thủ đoạn nhưng lại không bao giờ được thỏa mãn. Con người là một bi kịch kiểu Tantalus.

Nếu bạn tăng gấp đôi thu nhập của bạn ngày hôm nay, bạn sẽ hạnh phúc như thế nào?

Nhiều người sẽ trả lời: “Hạnh phúc gấp đôi." Nhưng triết gia La Mã Seneca không đồng ý. Câu trả lời đúng có thể là: "Tôi sẽ không hạnh phúc chút nào. Tôi thậm chí còn có thể còn tồi tệ hơn." Seneca vốn là một triết gia, nhà biên kịch và là chính khách, ông từng là thầy giáo và cố vấn cho Hoàng Đế La Mã, Nero. Bạn hãy xem một người ở đỉnh cao danh vọng của Đế chế La Mã vĩ đại viết trong một bức thư như sau:

"Giả sử tài sản của những người giàu có đều đè lên bạn. Giả sử rằng tài sản của bạn vượt quá khả năng của bất kỳ cá nhân nào, bao gồm vàng bạc, trang sức, mang lại cho bạn sự sang trọng và giàu sang, quá nhiều đủ để bạn có thể che phủ mặt đất bằng sự giàu có của mình. Không chỉ là sở hữu mà nó ở ngay dưới chân của bạn! Bạn sẽ học được gì từ những điều này? Chỉ có thể là ham muốn nhiều hơn."

Ham muốn sẽ càng đẻ ra thêm ham muốn. Vậy đấy!

Tâm lý học hiện đại đã đưa ra vấn đề Tantalus với một tên gọi mới: Hedonic adaptation (“sự thích nghi với lạc thú”). Họ không chỉ thấy rằng người giàu đột ngột không hạnh phúc hơn, họ cũng thấy rằng nạn nhân của tai nạn, mặc dù thương tích lâu dài, đã sớm trở lại tình trạng hạnh phúc như trước đây. Hạnh phúc phụ thuộc rất ít vào những gì chúng ta có và phụ thuộc nhiều hơn vào những gì chúng ta nghĩ.

Chúng ta nghĩ rằng mình đang hạnh phúc, khả năng lớn là chúng ta sẽ cảm thấy yêu đời và yêu người hơn, bất chấp thực tế của ngày “Thứ hai khó tiêu” (Lundigestion).

Đầu tuần mới, chúc các bạn hạnh phúc với công việc mà bạn đang có.

Đào Trung Thành

Bình luận